Bildumagilea

Gregorio Santesteban Errea izan zen bilduma deigarri honen egilea. Amaren aldetik eugiarra zen (Eroseta etxekoa, gaur egun urtegiaren ondorioz desagertua), baina Zubirin jaio eta bizi izan zen, aitaren etxean, Etxeaundi izenekoan. Bere lan‑ibilbidearen lehen urteak familiaren zerrategiari lotuta egon ziren, herri berean. Norbaitek ikasketengatik galdetzen zionean, umorez erantzuten zuen Ilarrazeko Unibertsitatean ikasia zela; han eman baitzituen haurtzaroko urteak, behizain lanetan.

Denborarekin, Magnesitas Navarras enpresan lanean hasi zen. Bertan ibilbide profesional luze eta jarraitua osatu zuen: hasieran lan xumeak egitetik abiatuta, eta ekimenari zein erantzukizun‑zentsuari esker, azkenean ibilgailuen parkeko arduradun izatera iritsi zen.

Eguneroko harremanak Eugiko meategiarekin izan ziren mineralen mundurako lehen hurbilbidea. Juan Córdoba ingeniariaren eskutik, ordura arte ezezaguna zitzaion unibertso batean murgildu zen: kolore, testura eta forma kristalinoen munduan. Piezen aniztasunak eta edertasunak piztutako harridura hori pixkanaka denboran iraungo zuen zaletasun bihurtu zen. Ia hogei urtez, munduko hainbat lekutako pertsonekin mineral‑trukeetan parte hartu zuen, aurkikuntza partekatuan, trukean eta etxeko harreran oinarritutako harreman‑sare bat ehunduz.

Bide horretan, bere bi alabak ere bidelagun izan zituen. Horietako batekin nazioarteko mineral‑erakusketa batera joan zen, frantsesezko itzultzaile lanak egitera; bestearekin, berriz, Soriano egindako mineral‑bilaketa batean parte hartu zuen. Bidaiak, topaketak eta esperientziak familiaren egunerokoaren parte izan ziren, eta aldi berean, bildumaren hazkundea elikatu zuten.

Garai hartan, Eugiko meategia bereziki ezaguna zen dolomita‑kristalen purutasunagatik. Mineral hori bihurtu zen Gregorioren truke‑baliabide nagusia. Ia etxetik mugitu gabe, 250 mineral baino gehiago biltzea lortu zuen: dolomita bat, Mezkiritzeko gazta zati bat eta etxeko harrera ona askotan nahikoa izaten ziren bildumari testura, kolore edo forma berri bat gehitzeko.

Mineralez gain, Gregorio Santesteban beste keinu xume baina esanguratsu batez ere zen ezaguna: ezpel‑zurezko koilarak lantzen zituen bere eskuekin, eta estimatzen zituen pertsonei oparitzen zizkien. Lan pausatu eta eskuz egina zen, munduan egoteko modu bati lotua: zaintzan, trukean eta egindako lanaren balioan oinarritua. Jarrera hori bera islatzen da, halaber, mineralak biltzeko zuen begirada jakin‑min, xume eta arretatsuan.